آتش بس در قرآن
نوشته شده توسط حسن رضایی   
پنجشنب/ 6 حوت/ 1388
در باره یک سنت ابراهیمی فراموش شده و لزوم آتش بس و پرهیز از جنگ و خشونت در ماه های حرام.
 
 
عکس از قران کریمدر شرایطی که جوامع مسلمان مثل جامعه افغانستان سالیان سال است بی وفقه در حال تجربه جنگ و خشونت و ویرانی است، و هم اکنون در خواست برای صلح و آرامش ملی از سوی دولت ارائه شده است، یکی از پرسشهای مهمی که از سوی اسلام شناسان در سطح جهانی مطرح است این است که به چه دلیل مسلمانانی که هدفشان اقامه سنتهای الهی روی زمین است برخی ابعاد سنتی دین اسلام را فراموش کرده اند؟ یکی از این مسائل به موضوع حرمت جنگ و خشونت در ماه های حرام بر می گردد که بنابر نص قرآن یکی از احکام کتاب الله از زمان خلقت آسمان وزمین است. این حکم آنقدر مهم است که در نظر فقهای مسلمان مجازات قتل و ضرب و جرح معمولی و بین الطرفینی نیز اگر در یکی از این ماه ها رخ دهد مستوجب تشدید دیه به میزان یک سوم است.    

خداوند در آیه سی و شش سوره توبه مى فرماید: «إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِندَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِى کِتَـبِ اللَّهِ یَوْمَ خَلَقَ السَّمَـوَ تِ وَالأَرْضَ مِنْهَآ أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذَ لِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ فَلاَ تَظْـلِمُوا فِیهِنَّ أَنفُسَکُمْ» در حقيقت‏شماره ماه‏ها نزد خدا از روزى كه آسمانها و زمين را آفريده در كتاب علم خدا دوازده ماه است از اين دوازده ماه چهار ماه حرام است اين است آيين استوار پس در اين چهار ماه بر خود ستم مكنيد.» پس معلوم می شود که جنگ از دید قرآن در وهله اول ستم بر خویشتن است. ماه هاى حرام ماه هایى است که خداوند متعال رعایت حرمت آن ها را بر مؤمنان واجب نموده است و از زبان و از زمان حضرت ابراهیم و اسماعیل (علیهما السلام) جنگ در ماه هاى حرام ناروا شناخته شده است. این سنت ابراهیم از زمان آن حضرت تا ظهور اسلام همچنان طبق سیره عملى در میان عرب محترم شمرده مى شد، و قرآن کریم نیز که کتاب هدیات به سوی صلح و انسان سازی است بر آن صحه گذاشته و این حرمت را قویاً امضاء کرده است.

اما ماه هاى حرام کدامند؟ ماهای حرام از دوران حضرت ابراهیم تا الان شامل چهارماه ذى القعده، ذى الحجه و محرم و رجب است. سه تای اول به ترتیب و پشت سر هم است، اما  ماه رجب با فاصله چهارماه با این سه ماه است که این خود از حکمتهای قرآنی است زیرا این فاصله معنایش این است که بهتر است زمان صلح را تا هرجا ممکن است ادامه داد. نفس همین فاصله اندازی مفید است زیرا وقتی گروه های مخالف سه ماه متوقف شدند و بعد لازم باشد که سه ماه بعد به حرمت ماه رجب نیز جنگ را متوقف کنند، همین امر خود انگیزه ای قوی برای توقف جنگ در بیش از 7 ماه از سال است زیرا معقول نیست هنگام جنگ، در ماه هاى ذى القعده و ذى الحجه و محرم آتش بس بشود  و جنگ پس از آن ادامه پیدا کند، آن گاه در ماه رجب نیز آتش بس بشود.

در مورد تفاوت این ماه ها با ماه هاى دیگر در ابتدا قابل ذکر است که همه روزها و شب ها مخلوق خداست و هیچ زمانى به خودى خود بر زمان دیگر برترى ندارد ولى برخى از روزها، شب ها و ماه ها به خاطر علل و حوادثى، برترى و قداست خاصى پیدا مى کنند. ماه هاى حرام نیز که به زمان «حضرت ابراهیم» برمى گردد و در عصر جاهلیت به عنوان یک سنت به قوت خود باقى بود، از سوى اسلام نیز به خاطر حکمت و فوایدى که داشته تأیید شد. از جمله فلسفه ها و فواید آن مى توان به احتمال پایان یافتن جنگ ها به خاطر مجال یافتن جنگجویان براى تفکر و اندیشه، دعوت به صلح و آرامش، امکان انجام مناسک حج، تجارت و بسیارى از امور دیگر، اشاره کرد. خلاصه اینکه آتش بس در جنگ، حتى براى چند روز یا یک روز هم داراى اثر و فایده است. منظور از حرام نمودن این چهار ماه نیز چیزی جز این نبوده است که مومنان اصل را بر رفع خشونت و پرهیز از جنگ بگیرند و کمک کنند تا امنیت عمومى در همه جا حکمفرما شود و مردم به زندگى خود و فراهم آوردن وسایل آسایش و سعادت خویش بپردازند و به عبادات و طاعات مشغول شوند. باز جای پرسش است چرا ما به همه ادعای مسلمانی این سنت کهن دینی را نادیده گرفته ایم؟
 

ارسال نظرات شما

نام شما:
ایمیل شما:
عنوان:
نظر:
yvComment v.1.22.0
ناشر، ميديوتيك افغانستان
بانر تبلیغاتی
بالاي لوگو كليك كنيد
مسووليت محتوای مطالب نشر شده به نويسندگان آنها مربوط است